Buying NRI property: જો તમે કોઈ NRI પાસેથી ભારતમાં ઘર, ફ્લેટ, જમીન અથવા અન્ય સ્થાવર મિલકત ખરીદવા જઈ રહ્યા છો, તો 1 ઓક્ટોબરથી TDS સંબંધિત નિયમોમાં મહત્વનો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ વ્યક્તિગત રહેવાસી ખરીદદાર અને હિંદુ અવિભક્ત કુટુંબ એટલે કે HUFને NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદતી વખતે TDS માટે અલગથી TAN મેળવવાની જરૂર નહીં રહે. હવે તેઓ પોતાના PANનો ઉપયોગ કરીને TDSની ચુકવણી અને રિપોર્ટિંગ કરી શકશે.
PAN આધારિત નવી વ્યવસ્થા લાગુ થશે
નાણાં મંત્રાલયે આ માટે PAN આધારિત વ્યવસ્થા શરૂ કરી છે. સુધારેલા ફોર્મ 141માં નવું શેડ્યૂલ E ઉમેરવામાં આવ્યું છે. આ શેડ્યૂલ દ્વારા NRI વિક્રેતાથી સ્થાવર મિલકત ખરીદતી વખતે કાપવામાં આવતા TDS અંગેની જરૂરી માહિતી આપી શકાશે. નવી વ્યવસ્થાથી ખાસ કરીને એવા વ્યક્તિગત ખરીદદારો અને HUFને રાહત મળશે, જેઓ માત્ર એક જ વખત NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદી રહ્યા હોય અને અત્યાર સુધી માત્ર આ એક વ્યવહાર માટે અલગ TAN મેળવવાની જરૂર પડતી હતી.
ફોર્મ 141માં પ્રોપર્ટી અને વ્યવહારની વિગતો આપવી પડશે
1 ઓક્ટોબરથી વ્યક્તિગત રહેવાસી ખરીદદાર અને HUF પોતાના વર્તમાન PANનો ઉપયોગ કરીને ફોર્મ 141 મારફતે TDS જમા કરી શકશે અને તેની જાણકારી આપી શકશે. આ માટે અલગ TAN લેવાની જરૂર રહેશે નહીં. નવા શેડ્યૂલ Eમાં ખરીદદાર અને વિક્રેતાની વિગતો, પ્રોપર્ટીની માહિતી, વેચાણની રકમ, સ્ટેમ્પ ડ્યુટી વેલ્યુ તેમજ હપ્તામાં કરવામાં આવતી ચુકવણી સહિતની વિગતો આપવી પડશે.
NRI પાસે PAN ન હોય તો પણ વ્યવસ્થા
નવી વ્યવસ્થામાં NRI વિક્રેતા પાસે PAN ન હોય તેવા કિસ્સા માટે પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આવા કિસ્સામાં નિર્ધારિત વિદેશી સંપર્ક વિગતો સાથે ટેક્સ રેસિડન્સી સર્ટિફિકેટ એટલે કે TRC અને વિદેશી ટેક્સ આઈડેન્ટિફિકેશન નંબર જેવી માહિતી આપી શકાશે. આથી PAN ઉપલબ્ધ ન હોય તેવા NRI વિક્રેતાના વ્યવહારો માટે પણ TDS રિપોર્ટિંગની પ્રક્રિયા કરી શકાશે.
TDS ભરવાની જવાબદારી યથાવત રહેશે
ટેક્સ નિષ્ણાતોના મતે વ્યક્તિગત અને HUF ખરીદદારો માટે આ ફેરફાર પ્રક્રિયાને સરળ બનાવનારો છે. ખાસ કરીને એક વખત NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદનારા લોકોને અલગ TAN મેળવવાની પ્રક્રિયામાં લાગતો સમય અને વહીવટી મુશ્કેલી ઘટી શકે છે. જોકે, આ ફેરફારનો અર્થ એ નથી કે ખરીદદારની TDS કાપવાની અને જમા કરવાની જવાબદારી સમાપ્ત થઈ જશે.
હવે TDS પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થશે
નવી વ્યવસ્થામાં મુખ્યત્વે બે તબક્કા રહેશે. પ્રથમ તબક્કામાં ખરીદદારને ફોર્મ 141 મારફતે NRI પાસેથી કરવામાં આવેલા પ્રોપર્ટી વ્યવહારની જરૂરી વિગતો આપવાની રહેશે. ત્યારબાદ લાગુ પડતો TDS કાપીને નિર્ધારિત પ્રક્રિયા મુજબ જમા કરાવવાનો રહેશે. NRI વિક્રેતાને પણ સંબંધિત TDS સર્ટિફિકેટ આપવાની પ્રક્રિયા રહેશે. આ રીતે નવી PAN આધારિત વ્યવસ્થા TDSની મૂળ જવાબદારી જાળવી રાખીને તેની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
