ATM Cash Not Received But Money Deducted: ઘણી વખત એટીએમ (ATM) માંથી રોકડ રકમ ઉપાડતી વખતે મશીનમાંથી કેશ બહાર નથી આવતી, પરંતુ થોડી જ સેકન્ડોમાં બેંક ખાતામાંથી પૈસા ડેબિટ થઈ ગયાનો એસએમએસ (SMS) મોબાઈલ પર આવી જાય છે. આવી સ્થિતિ જોઈને કોઈ પણ ગ્રાહક ચિંતામાં મુકાઈ જાય તે સ્વાભાવિક છે. પરંતુ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના નિયમો અનુસાર, આ પ્રકારની ઘટનાને 'ફાજલ અથવા નિષ્ફળ ટ્રાન્ઝેક્શન' (Failed ATM Transaction) ગણવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં સૌથી પહેલું પગલું એ છે કે ગભરાયા વગર ટ્રાન્ઝેક્શન સંબંધિત તમામ પુરાવાઓ એકત્રિત કરી લેવા, જેથી બાદમાં કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.
ટ્રાન્ઝેક્શનની વિગતો અને રસીદ કેવી રીતે સાચવવી?
જ્યારે પણ એટીએમમાંથી કેશ ન નીકળે ત્યારે મશીનમાંથી મળતી ટ્રાન્ઝેક્શન સ્લિપ (રસીદ) ને સુરક્ષિત રાખવી અત્યંત જરૂરી છે. જો એટીએમમાંથી રસીદ ન નીકળે તો તમારા મોબાઈલમાં આવેલા મેસેજ, બેંકિંગ એપ કે નેટ બેંકિંગમાં દેખાતી ટ્રાન્ઝેક્શન ડિટેલનો સ્ક્રીનશોટ પાડી લો. આ ઉપરાંત, તમે જે એટીએમમાંથી નાણાં ઉપાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા તેનું સરનામું, એટીએમ આઈડી (ATM ID), તારીખ અને ચોક્કસ સમયની નોંધ કરી લેવી જોઈએ. આ તમામ વિગતો બેંકમાં કેસ દાખલ કરતી વખતે ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.
બેંકમાં ફરિયાદ નોંધાવવાની સરળ અને ઝડપી પ્રક્રિયા
તમામ જરૂરી વિગતો એકત્રિત કર્યા પછી તરત જ તમારી બેંકનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. તમે બેંકની સત્તાવાર મોબાઈલ એપ, નેટ બેંકિંગ, કસ્ટમર કેર હેલ્પલાઈન નંબર પર કોલ કરીને અથવા નજીકની બેંક શાખા (Branch) ની મુલાકાત લઈને તમારી ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. ફરિયાદ નોંધાવ્યા બાદ બેંક તરફથી જે "રેફરન્સ નંબર" કે "ક્લેમ ટિકિટ નંબર" આપવામાં આવે તેને ભવિષ્યના સંદર્ભ માટે ચોક્કસથી સાચવીને રાખો, કારણ કે આ નંબર દ્વારા તમે તમારી ફરિયાદનું સ્ટેટસ જાણી શકશો.
RBI નો નિયમ: કેટલા દિવસમાં પૈસા પાછા જમા થાય છે?
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની માર્ગદર્શિકા મુજબ, જો એટીએમ ટ્રાન્ઝેક્શન નિષ્ફળ જાય અને ગ્રાહકના ખાતામાંથી રકમ કપાઈ જાય, તો બેંકે ટ્રાન્ઝેક્શનની તારીખથી 5 કૅલેન્ડર દિવસ (5 Calendar Days) ની અંદર કપાયેલી પૂરેપૂરી રકમ ગ્રાહકના ખાતામાં જમા (Auto-credit) કરવી પડે છે. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં આ રકમ આપમેળે જ 24 થી 48 કલાકમાં પરત આવી જતી હોય છે, પરંતુ નિયમ મુજબ બેંક પાસે મહત્તમ 5 દિવસનો સમય રહે છે.
નક્કી કરેલા સમયમાં પૈસા ન મળે તો પ્રતિદિન ₹100 નું વળતર
જો બેંક નિર્ધારિત 5 કૅલેન્ડર દિવસની સમયમર્યાદામાં તમારા પૈસા ખાતામાં પાછા જમા ન કરે, તો RBI ના નિયમો ગ્રાહકને મોટો અધિકાર આપે છે. 5 દિવસ પૂરા થયા પછીના દરેક વધારાના દિવસ માટે બેંકે ગ્રાહકને રૂપિયા 100 પ્રતિદિન (₹100 per day) લેખે વળતર (Fine/Penalty) ચૂકવવું પડે છે. આ વળતરની રકમ જ્યાં સુધી તમારા ખાતામાં મૂળ રકમ પાછી જમા ન થાય ત્યાં સુધી ગણવામાં આવે છે.
બેંક ઉકેલ ન લાવે તો RBI ના ઓમ્બડ્સમેન (CMS) નો સંપર્ક કરો
જો તમે બેંકમાં ફરિયાદ નોંધાવી હોય તેમ છતાં 5 દિવસથી વધુ સમય થવા છતાં યોગ્ય ઉકેલ ન મળે, તો તમે આગળની કાર્યવાહી કરી શકો છો. આવી સ્થિતિમાં ગ્રાહક RBI ના Complaint Management System (CMS) પોર્ટલ (cms.rbi.org.in) પર જઈને ઓનલાઈન ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. આરબીઆઈ ઓમ્બડ્સમેન (Banking Ombudsman) ગ્રાહકની ફરિયાદની ગંભીર નોંધ લઈને બેંક પાસેથી રકમ અને તેનું વળતર અપાવવામાં મદદ કરે છે.
