Amul ghee price hike Diwali: દીપોત્સવના મહાપર્વ અને તહેવારોની સિઝનની શરૂઆત પહેલાં જ સામાન્ય નાગરિકો અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારો પર મોંઘવારીનો મોટો ફટકો પડ્યો છે. ડેરી સેક્ટરની દિગ્ગજ બ્રાન્ડ અમૂલે પોતાના ઘી અને બટરના ભાવમાં ₹3થી લઈને ₹50 સુધીનો તોતિંગ વધારો ઝીંકી દીધો છે. નવા ભાવવધારા બાદ 1 કિલો અમૂલ ઘીના કાર્ટનની કિંમત ₹630થી વધીને સીધી ₹680 થઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત રોજિંદા વપરાશમાં લેવાતા 100 ગ્રામ બટર પેકની કિંમત પણ ₹63થી વધારીને ₹66 કરી દેવામાં આવી છે. તહેવારોમાં મીઠાઈઓ અને ફરસાણ બનાવવાની સિઝન બરાબર જામી છે ત્યારે જ ભાવ વધતાં ગૃહિણીઓનું માસિક બજેટ ખોરવાઈ ગયું છે.
નકલી ઘી સામેની કાર્યવાહી બાદ બ્રાન્ડેડ ઘીની માંગમાં જોરદાર ઉછાળો
ડેરી નિષ્ણાતો અને સહકારી આગેવાનોના મતે, તાજેતરમાં ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં નકલી તથા ભેળસેળિયા ઘી સામે આરોગ્ય તંત્ર અને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDCA) દ્વારા કડક સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા. છેલ્લા 6 મહિના દરમિયાન બંને રાજ્યોના વિવિધ શહેરોમાંથી આશરે 2 લાખ કિલો જેટલું બનાવટી, ઝેરી અને નકલી ઘી જપ્ત કરવામાં આવ્યું છે. આ વ્યાપક દરોડા બાદ સામાન્ય ગ્રાહકોમાં લોકલ લૂઝ ઘી પ્રત્યે ભારે અવિશ્વાસ ઊભો થયો છે અને લોકો ગુણવત્તા ખાતર અમૂલ જેવી વિશ્વસનીય બ્રાન્ડ તરફ વળ્યા છે. જેના પગલે બજારમાં બ્રાન્ડેડ ઘીની માંગ અચાનક વિક્રમી સ્તરે વધી ગઈ છે, જેની સીધી અસર કિંમતો પર પડી છે.
સપ્ટેમ્બર 2025માં GST ઘટ્યા બાદ મળેલો લાભ સંપૂર્ણ ધોવાયો
અગાઉ કેન્દ્ર સરકારની જીએસટી કાઉન્સિલ દ્વારા સપ્ટેમ્બર 2025માં ડેરી પ્રોડક્ટ્સ પરનો જીએસટી (GST) દર 12%થી ઘટાડીને 5% કરવામાં આવ્યો હતો, જેના પગલે અમૂલે પોતાના 700થી વધુ ઉત્પાદનોના ભાવ ઘટાડીને જનતાને મોટી રાહત આપી હતી. તે સમયે 1 લિટર ઘીના કાર્ટનની કિંમત ₹650થી ઘટીને ₹610 થઈ ગઈ હતી અને 5 લિટરનું ટિન ₹3275થી ઘટીને ₹3075 થયું હતું. તેમજ 100 ગ્રામ બટર ₹62થી ઘટીને ₹58 અને 500 ગ્રામ પેક ₹305થી ઘટીને ₹285 થયું હતું. જોકે, કાચા દૂધની પ્રાપ્તિમાં આવેલી મોંઘવારી અને માંગ-પુરવઠાના અસંતુલનને કારણે તાજા ભાવવધારાથી એ કરરાહતનો સંપૂર્ણ ફાયદો ધોવાઈ ગયો છે.
ગુજરાતના મોટા શહેરોમાં અમૂલ કાઉ ઘીની અછત સર્જાઈ
ભાવવધારાની સાથે-સાથે રાજ્યના મેટ્રો શહેરોમાં સ્ટોક ખૂટી પડવાની ગંભીર સમસ્યા સામે આવી રહી છે. અમદાવાદ અને વડોદરાના રિટેલ વેપારીઓ અને સુપરમાર્કેટ્સના સંચાલકોના જણાવ્યા મુજબ ગણેશોત્સવ અને નવરાત્રિ બાદથી જ કાઉ ઘી (ગાયના ઘી) નો પુરવઠો અત્યંત મર્યાદિત થઈ ગયો છે. અમદાવાદના પોશ ગણાતા સેટેલાઇટ વિસ્તારના ડી-માર્ટ આઉટલેટ તેમજ સ્થાનિક કરિયાણા સ્ટોર્સમાં અમૂલ ઘી અને બટરના રેક ખાલીખમ જોવા મળ્યા હતા. ગુજરાત ઉપરાંત પુણે અને કોલકાતા જેવા મેટ્રો શહેરોમાંથી પણ અમૂલ સપ્લાય ચેઇન ખોરવાઈ હોવાની ફરિયાદો સામે આવી છે.
તહેવારોની સિઝનમાં જ વાર્ષિક વેચાણનો 45% હિસ્સો વપરાય છે
અમૂલ સાથે સંકળાયેલા એક વરિષ્ઠ સહકારી ડિરેક્ટરે જણાવ્યું હતું કે, સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન દેશભરમાં ઘીનો જેટલો કુલ વપરાશ થાય છે, તેનો આશરે 45 ટકા જેટલો જંગી હિસ્સો માત્ર રક્ષાબંધનથી લઈને દિવાળી અને ભાઈબીજ સુધીના તહેવારોના ત્રણેક મહિનામાં જ વપરાય છે. આ વર્ષે નકલી ઘીના કૌભાંડો બહાર આવતાં ગ્રાહકો પેક્ડ અને સર્ટિફાઇડ ઘી તરફ વળ્યા છે, જેના કારણે ઉત્પાદન ક્ષમતા સામે સ્થાનિક તેમજ ઔદ્યોગિક વપરાશકારોની માંગ અપેક્ષા કરતાં ખૂબ ઊંચી નોંધાઈ છે.
વિશેષ અને વધારાની માહિતી
FSSAI અને FDCAની ઝુંબેશ: તહેવારો દરમિયાન મીઠાઈઓમાં વનસ્પતિ ઘી, કેમિકલ અને પામ ઓઈલની ભેળસેળ કરીને નકલી ઘી બનાવતા માફિયાઓ સામે રાજ્યભરમાં સઘન ચેકિંગ ચાલી રહ્યું છે. દૂધમાં ફેટનું પ્રમાણ જાળવવા ડેરી સંઘો પશુપાલકોને પ્રતિ કિલો ફેટ દીઠ ચૂકવાતા ખરીદ ભાવમાં પણ સમયાંતરે વધારો કરી રહ્યા છે, જેની અસર અંતિમ ઉત્પાદનોની પડતર કિંમત પર પડે છે.
ગાયના ઘીની વધતી લોકપ્રિયતા: સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત થયેલા ગ્રાહકો ભેંસના ઘી કરતાં A2 કાઉ ઘી અને શુદ્ધ ગાયના ઘીનો પૂજા તેમજ ખાદ્ય વપરાશમાં આગ્રહ રાખી રહ્યા છે. કાચા ગાયના દૂધની મર્યાદિત આવકના કારણે કાઉ ઘીની અછત વધુ ઘેરી બની છે.
