Air India Funding Crisis: ટાટા ગ્રુપની માલિકી હેઠળની દેશની અગ્રણી વિમાન કંપની એર ઈન્ડિયા (Air India) હાલ ભારે નાણાકીય કટોકટીનો સામનો કરી રહી છે. એર ઈન્ડિયાએ તેના માલિકી જૂથ ટાટા સન્સ (Tata Sons) અને સિંગાપોર એરલાઈન્સ (Singapore Airlines) પાસે આશરે $1.5 બિલિયન (અંદાજે ₹14,355 કરોડ)ના નવા ઈક્વિટી ફંડિંગની માગણી કરી છે. રોઈટર્સના અહેવાલ મુજબ એરલાઈનને પોતાના કામકાજને સુચારુ રાખવા અને ટર્નઅરાઉન્ડ પ્લાનને આગળ ધપાવવા માટે આ મૂડીની તાત્કાલિક જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે.
રેકોર્ડબ્રેક ₹22,180 કરોડનું વાર્ષિક નુકસાન
માર્ચમાં પૂરા થયેલા નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન એર ઈન્ડિયા અને તેની પેટા કંપની એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસ (Air India Express) એ સંયુક્ત રીતે $2.33 બિલિયન (આશરે ₹22,180 કરોડ)નું રેકોર્ડબ્રેક નુકશાન દર્શાવ્યું છે.
નુકસાન બે ગણું વધ્યું: અગાઉના નાણાકીય વર્ષની સરખામણીએ આ વાર્ષિક નુકસાન બમણા કરતાં પણ વધુ નોંધાયું છે.
સિંગાપોર એરલાઈન્સ પર અસર: એર ઈન્ડિયામાં સિંગાપોર એરલાઈન્સની આશરે 25 ટકા ભાગીદારી છે. એર ઈન્ડિયાના આ ભારે નુકસાનની સીધી અસર સિંગાપોર એરલાઈન્સના સરવૈયા અને મુનાફા પર પણ જોવા મળી છે.
ટાટાના ટેકઓવર બાદનું સૌથી મોટું ફંડિંગ કૉલ
વર્ષ 2022માં કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી ટાટા ગ્રુપે એર ઈન્ડિયાનું ટેકઓવર કર્યું તે પછી કંપની દ્વારા માંગવામાં આવેલું આ સૌથી મોટું ફંડિંગ છે. એરલાઈનને ગ્લોબલ સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે જૂના એરક્રાફ્ટનું રિફર્બિશમેન્ટ, નવા એરક્રાફ્ટ ખરીદવા, ગ્લોબલ નેટવર્ક વિસ્તરણ અને ઓપરેશનલ સિસ્ટમ બદલવા માટે વિશાળ મૂડીની જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે. જોકે, વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ટાટા સન્સ કે સિંગાપોર એરલાઈન્સ દ્વારા આ ફંડિંગ હપ્તાવાર (Phased manner) આપવા અંગે વિચારણા થઈ રહી છે.
ઓપરેશનલ પડકારો અને વૈશ્વિક સંકટની અસર
એર ઈન્ડિયાના રિકવરી પ્લાન પર છેલ્લા કેટલાક સમયથી વૈશ્વિક પરિબળો અને અણધાર્યા બનાવોનો મોટો ફટકો લાગ્યો છે.
પાકિસ્તાન એરસ્પેસ બેન: પાકિસ્તાની હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ રહેવાના કારણે પશ્ચિમી દેશો તરફ જતી એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટોને લાંબા રૂટ લેવા પડે છે, જેનાથી ઈંધણનો ખર્ચ ખૂબ વધી ગયો છે.
મિડલ ઈસ્ટ તણાવ: પશ્ચિમ એશિયા અને ઈરાન સરહદે ચાલતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સના શેડ્યૂલ ખોરવાયા છે.
ગંભીર વિમાન દુર્ઘટના: ગયા વર્ષે બનેલી દુર્ભાગ્યપૂર્ણ એરક્રાફ્ટ દુર્ઘટના અને તેમાં 260 લોકોના અવસાન બાદ કંપનીને કાનૂની, ઓપરેશનલ અને નાણાકીય સ્તરે ભારે ભોગવવાનું આવ્યું છે.
ટર્નઅરાઉન્ડમાં 10 વર્ષ સુધીનો સમય લાગશે
ટાટા સન્સના ચેરમેન એન. ચંદ્રશેખરને અગાઉ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે એર ઈન્ડિયાને સંપૂર્ણપણે નફાકારક અને આધુનિક એરલાઈન બનાવવામાં 10 વર્ષ સુધીનો સમય લાગી શકે છે. સપ્લાય ચેઈનની વૈશ્વિક સમસ્યાઓ અને વિમાનોની ડિલિવરીમાં થઈ રહેલા વિલંબને કારણે કંપની હવે બોઈંગ (Boeing) અને એરબસ (Airbus)ને આપેલા નવા વિમાનોના ઓર્ડરની ડિલિવરી પાછળ ઠેલવા પર વિચાર કરી રહી છે, જેથી રોકડ રકમનો બગાડ અટકાવી શકાય.
ભારતીય એવિએશન સેક્ટરની સ્થિતિ
ઈન્ડિગો સાથેની સીધી સ્પર્ધા: ભારતીય એવિએશન માર્કેટમાં ઈન્ડિગો (IndiGo) 60%થી વધુ હિસ્સા સાથે પ્રભુત્વ ધરાવે છે. એર ઈન્ડિયા અને એઆઈ એક્સપ્રેસનું મર્જર પૂર્ણ થયા બાદ પણ ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા લાવવી એ મોટો પડકાર રહ્યો છે.
એરફ્લીટ મોડર્નાઈઝેશન: એર ઈન્ડિયાએ 470 નવા વિમાનોનો ઐતિહાસિક ઓર્ડર આપેલો છે, જેનું ફાઈનાન્સિંગ પૂરું પાડવું વર્તમાન સમયમાં પાયલટ્સની અછત અને ગ્રાઉન્ડેડ એન્જિન્સ વચ્ચે વધુ મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
