Jio SpaceFiber vs Elon Musk Starlink Satellite Internet India: ભારતમાં સેટેલાઇટ આધારિત હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ સેવાઓ ટૂંક સમયમાં જ વિધિવત રીતે શરૂ થવા જઈ રહી છે. આ રેસમાં એલોન મસ્કની 'સ્ટારલિંક' અને રિલિઅન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની 'જિયો' સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહી છે. ભારત સરકાર દ્વારા દેશમાં સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ પ્રદાન કરવા માટે સ્ટારલિંક, જિયો અને વનવેબ એમ ત્રણ કંપનીઓને લાઇસન્સ આપવામાં આવ્યા છે. હવે આગામી દિવસોમાં સુરક્ષા મંજૂરી અને સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ આ કંપનીઓ પોતાની વ્યાવસાયિક સેવાઓ શરૂ કરી શકશે.
શું છે સેટેલાઇટ બેઝ્ડ ઇન્ટરનેટ સર્વિસ અને તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
સેટેલાઇટ બેઝ્ડ ઇન્ટરનેટ સર્વિસ હેઠળ ગ્રાહકોને વાયર કે કેબલ વગર સીધું જ ઇન્ટરનેટ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે. આ માટે કોઈ ફાઇબર લાઇન, કેબલ કે જમીન પરના મોબાઇલ ટાવરની જરૂર પડતી નથી. પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષામાં (Low Earth Orbit - LEO) સ્થાપિત સેટેલાઇટમાંથી સીધા સિગ્નલ મોકલવામાં આવે છે. આ સિગ્નલ ગ્રાહકના ઘરની છત પર લગાવેલા એક નાનકડા ડિશ એન્ટેના અથવા ટર્મિનલ દ્વારા રિસીવ થાય છે અને ત્યારબાદ વાઇ-ફાઇ રાઉટર મારફતે હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવામાં આવે છે.
કુદરતી આપત્તિઓ અને દૂરના વિસ્તારો માટે અત્યંત ફાયદાકારક ટેકનોલોજી
સામાન્ય રીતે ભારે વાવાઝોડું, ભૂકંપ કે પૂર જેવી કુદરતી આપત્તિઓ વખતે જમીન પરના વીજળીના થાંભલા અને મોબાઇલ ટાવરો ધરાશાયી થઈ જવાથી ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી ખોરવાઈ જતી હોય છે પરંતુ, સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ આવી આપત્તિઓથી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહે છે. આ સેવાઓનો સૌથી મોટો ફાયદો એવા વિસ્તારોને થશે જ્યાં હજુ સુધી ઓપ્ટિકલ ફાઇબર લાઇન પહોંચી શકી નથી; જેમ કે પહાડી વિસ્તારો, દુર્ગમ ગ્રામીણ વિસ્તારો, સરહદી વિસ્તારો, સમુદ્રમાં તરતા જહાજો તેમજ કુદરતી આપત્તિથી પ્રભાવિત વિસ્તારો.
ભારતના બજારમાં જિયો કે સ્ટારલિંક: કોણ મારશે બાજી?
ભારત એક ઘણું મોટું અને વૈવિધ્યસભર ટેલિકોમ બજાર છે. અહીં સ્પર્ધા માત્ર ટેકનોલોજી પૂરતી મર્યાદિત નથી પરંતુ, તેની કિંમત, સ્પીડ, કવરેજ અને ઇન્સ્ટોલેશન ચાર્જ પણ મહત્વના છે. જિયો અગાઉથી જ ભારતમાં પોતાના અત્યંત સસ્તા અને પરવડે એવા ડેટા પ્લાન્સ માટે જાણીતું છે. જોકે, અમેરિકા જેવા દેશોમાં સ્ટારલિંકનો પ્રારંભિક માસિક પ્લાન આશરે 55 અમેરિકી ડોલર (આશરે ₹5,222) થી શરૂ થાય છે, જેમાં 100 Mbps સુધીની સ્પીડ મળે છે. આ સાથે જ તેના ડિશ ટર્મિનલ અને સેટઅપ માટે પણ અલગથી ચાર્જ ચૂકવવો પડે છે.
વધારાની માહિતી: ભારતીય માર્કેટમાં પ્રાઇસિંગ અને જિયો સ્પેસફાઇબરની રણનીતિ
ભારતમાં સંભવિત કિંમતો: ભારતીય ગ્રાહકોની ખરીદશક્તિને ધ્યાનમાં રાખીને એનાલિસ્ટ્સનું માનવું છે કે, સ્ટારલિંક અને જિયો બંને ભારત માટે ખાસ સસ્તા 'ઇન્ડિયા સ્પેસિફિક પ્લાન્સ' રજૂ કરી શકે છે. જિયો તેના સેટેલાઇટ પ્લાન્સ ભારતમાં મહિને ₹1,000 થી ₹1,500ની રેન્જમાં રજૂ કરે એવી પ્રબળ શક્યતા છે.
જિયો સ્પેસફાઇબર: જિયોએ SES સેટેલાઇટ સાથે ભાગીદારી કરીને ભારતની પ્રથમ ગિગાબિટ સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાનું સફળતાપૂર્વક પ્રદર્શન કર્યું છે.
સેટઅપ અને હાર્ડવેર સબ્સિડી: ભારતમાં લોન્ચિંગ સમયે એન્ટેના સેટઅપ બોક્સ ફ્રી આપવામાં આવશે કે તેનો વન-ટાઇમ ડિપોઝિટ ચાર્જ લેવાશે તે અંગે કંપનીઓ તરફથી સત્તાવાર જાહેરાત થવાની બાકી છે.
