India exports record October 2026: ભારતના વિદેશી વેપાર માટે ઓક્ટોબર 2026નો મહિનો ઐતિહાસિક અને અત્યંત શાનદાર સાબિત થયો છે. દેશમાંથી વિદેશ મોકલવામાં આવતા સામાન એટલે કે વસ્તુ નિકાસમાં વાર્ષિક ધોરણે 45.06 ટકાનો જંગી વધારો નોંધાયો છે અને તે અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તર $49.47 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયો છે. ખાસ વાત એ છે કે વસ્તુઓ અને સેવાઓ બંનેને મળીને ભારતની કુલ નિકાસ પ્રથમ વખત રેકોર્ડ $89.99 અબજ ડોલર રહી છે. વાણિજ્ય મંત્રાલયના આંકડા મુજબ, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, ઇલેક્ટ્રોનિક સામાન, રત્ન-આભૂષણો, કેમિકલ્સ અને એન્જિનિયરિંગ સામાનની વધતી વૈશ્વિક માંગે ભારતીય નિકાસને નવી ઊંચાઈએ પહોંચાડી છે.
વસ્તુ નિકાસમાં 45.06%નો ઉછાળો
વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, ઓક્ટોબર 2026માં ભારતની વસ્તુ નિકાસ $49.47 અબજ ડોલર રહી છે, જે ગત વર્ષે ઓક્ટોબર 2025માં $34.11 અબજ ડોલર હતી. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે ઓક્ટોબરમાં વસ્તુ નિકાસે અત્યાર સુધીનું સૌથી ઊંચું માસિક સ્તર હાંસલ કર્યું છે અને છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં આ સૌથી વધુ 45.06 ટકાની માસિક વૃદ્ધિ છે.
આયાત વધી છતાં વેપાર ખાધમાં ઘટાડો
નિકાસની સાથે ભારતની વસ્તુ આયાત પણ ઓક્ટોબર 2025ના $76.69 અબજ ડોલરથી વધીને ઓક્ટોબર 2026માં $89.35 અબજ ડોલર રહી છે. જોકે, નિકાસમાં થયેલી તીવ્ર વૃદ્ધિને કારણે વસ્તુઓની વેપાર ખાધ ગત વર્ષના $42.58 અબજ ડોલરથી ઘટીને $39.88 અબજ ડોલર થઈ ગઈ છે. આ દરમિયાન સોનાની આયાતમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે ઓક્ટોબર 2025ના $14.72 અબજ ડોલરથી ઘટીને ઓક્ટોબર 2026માં માત્ર $5.51 અબજ ડોલર રહી ગઈ છે.
કુલ વેપાર ખાધ ઘટીને $20.09 અબજ ડોલર થઈ
મંત્રાલયના અંદાજ મુજબ, ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ માં સેવાઓની નિકાસ $40.51 અબજ ડોલર રહી છે, જે ગત વર્ષે $35.17 અબજ ડોલર હતી. જ્યારે સેવાઓની આયાત $20.72 અબજ ડોલર રહી છે. વસ્તુઓ અને સેવાઓ બંનેને સામેલ કરતા ઓક્ટોબરમાં ભારતની કુલ વેપાર ખાધ ઘટીને $20.09 અબજ ડોલરના સ્તરે આવી ગઈ છે.
વિશ્વના 43 દેશોમાં ભારતીય સામાનની માંગ વધી
વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે માહિતી આપી હતી કે ભારતના ટોચના 50 નિકાસ બજારોમાંથી 43 દેશોમાં ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન નિકાસમાં વધારો થયો છે, જે ભારતીય ઉત્પાદનોની વૈશ્વિક સ્વીકૃતિ દર્શાવે છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ સાત મહિનામાં (એપ્રિલથી ઓક્ટોબર) ભારતની કુલ નિકાસ 16.66 ટકા વધીને $568.84 અબજ ડોલર પર પહોંચી છે (જેમાં વસ્તુ નિકાસ 21.96 ટકા વધીને $309.06 અબજ ડોલર રહી છે), જ્યારે કુલ આયાત 16 ટકા વધીને $662.19 અબજ ડોલર રહેવાનો અંદાજ છે.
વિશેષ અને વધારાની માહિતી
વેપાર ખાધ શું છે?: જ્યારે કોઈ દેશની કુલ આયાતનું મૂલ્ય તેની કુલ નિકાસ કરતાં વધુ હોય, ત્યારે બંને વચ્ચેના તફાવતને વેપાર ખાધ કહેવામાં આવે છે. વેપાર ખાધમાં ઘટાડો થવો એ દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ અને રૂપિયાની મજબૂતી માટે સકારાત્મક સંકેત ગણાય છે.
મેક ઇન ઇન્ડિયા અને PLI યોજનાની અસર: આર્થિક નિષ્ણાતોના મતે, ભારત સરકારની 'પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ' (PLI) યોજનાને કારણે સ્માર્ટફોન, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, કેમિકલ્સ અને એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સના ઉત્પાદન અને નિકાસમાં સતત ઐતિહાસિક વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે.
